اصلاح گياهان دگر بارور

گياهان دگر بارور داراي جمعيتي ناهمگن هستند و افراد داخل جمعيت هميشه هتروزيگوت مي باشند به همين علت ژنهاي مغلوب در داخل جمعيت بصورت نهفته باقي مي مانند . اين ژنها يا آللهاي مغلوب در اثر اينبريدينگ (خويش آميزي) بصورت هموزيگوت ظاهر مي شوند . به همين دليل در كليه گياهان دگر بارور هدف نهايي توليد ، افار هتروزيگوت است . 

 

انواع گزينش هاي گياهان دگر بارور ( مخلوط )

1-       گزينش لاين خالص : اين روش مانند گياهان خودبارور كاربرد ندارد . در گياهان دگربارور در حالت طبيعي هتروزيگوت و ناهمگن هستند . انتخاب تك بوته به طريقه خودباروري باعث كاهش و پس روي صفات در نتاج مي شود . بنابراين نتيجه اين گزينش ، گياهاني با عملكرد كم و قدرت ضعيف است .

2-       گزينش توده اي : اساس اين روش همانيست كه در مورد گياهان خودبارور گفته شده است . از آنجائيكه گياهان جمعيت دگربارورها ، هتروزيگوت هستند انتخاب در آنها ، تغييرات فراوان ژنتيكي را در نسل بعد ايجاد مي كند به همين دليل است كه جمعيتهاي دگربارو بعد از چند دوره گزينش هم هنوز به انتخاب پاسخ مي دهند . مثلاً روغن دانه ذرت را توانسته اند بعد از 50 گزينش از 4.7 به 14.37 برسانند .

از انتخاب توده اي جهت موارد زير استفاده مي شود :

الف) اصلاح و توليد واريته ها جديد از واريته هاي بومي

ب  ) براي خالص سازي واريته هاي اصلاح شده

ج  ) نگهداري واريته ها وقتي كه برنامه اي جهت توليد بذر سازماندهي نشده باشد

د   ) جلوگيري از تغييرات در واريته هاي موجود . براي مثال : هم شكلي در زمان رسيدن و صفات بلال

معايب و محدوديتهاي گزينش توده اي عبارتند از :

الف) اين انتخاب فقط بر اساس فنوتيپ است و اصلاح صفات كمي با استفاده از اين روش مشكل است .

ب  ) براي گياهاني كه به روش غير جنسي توليد مي شوند مناسب نيست .

ج  ) والد گرده دهنده (پدري) كنترل نمي شود و ممكن است گياه گرده دهنده با گياهان نامرغمب تلاقي پيدا كند .

د   ) گزينش سخت و شديد براي يك شكلي و يكنواختي منجر به انحطاط و پس روي واريته ها مي شود .

براي رفع عيوب انتخاب توده اي ، انتخاب توده اي شبكه اي بوجود آمده است يعني در مزارع اصلاحي بجاي اينكه انتخاب گياهان برتر از كل مزرعه صورت گيرد مزرعه شبكه بندي شده و به كرتهاي مساوي تقسيم مي شئود تا مسئله اثرات محيطي از بين برود و انتخاب در داخل كرتها صورت گيرد .

 

3-       گزينش دوره اي : انتخاب توده اي براي صفات با توارث پذيري كم (صفات كمي) هميشه موفق نبوده است . به همين دليل انتخاب دوره اي بعنوان تكنيك اصلاحي مناسب براي گياهان دگرگشن انتخاب شده است . تكنيك اصلي در انتخاب دوره اي تشخيص گياهان با ژنوتيپ برتر و تلاقي آن با يكديگر براي توليد يك جمعيت جديد مي باشد . در اين روش ضمن خودباروري گياهان انتخابي ، آنها را ارزشيابي مي كنند و گياهان برتر را توسط بذور حاصل از خودگرده افشاني زياد مي كنند و انها را با هم تلاقي داده و جمعيت حاصل را بعنوان جمعيت پايه يراي شروع دوره دوم گزينش استفاده مي كنند . چرخه هاي گزينش تا زمان رسيدن به نتاج مطلوب ادامه مي يابد .

مزيت گزينش دوره اي : به خاطر افزايش تركيبات مطلوب ژنها در .................................. در اين روش ضمن تجمع آللهاي مطلوب ، بنيه گياه و امكان ايجاد بازتركيبي هاي ژنتيكي حفظ مي گردد .

موفقيت در انتخاب دوره اي به عوامل زير بستگي دارد :

تشخيص ژنوتيپ : رمز موفقيت در انتخاب دوره اي ، تشخيص ژنوتيپ هاي صحيحي است كه در تشكيل جمعيت بعدي نقش ايفا مي كند . براي تشخيص صحيح ژنوتيپ دو روش وجود دارد :

الف ) انتخاب بر اساس فنوتيپ : افراد حامل ژنهاي مطلوب كه بيشتر براي صفات كيفي استفاده مي شود .

ب   ) اندازه گيري ميانگين گروهي نتاج

بعد از گزينش والدين ، آنها را در موقعيتي قرار مي دهند كه در بين گياهان مختلف گروه انتخابي ، حداكثر تلاقي هاي ممكنه انجام شود . اين عمل به حفظ بنيه گياهان و امكان بازتركيبي و افزايش آللهاي مطلوب كمك مي كند . براي گزينش از روش پلي گراس و دي گراس استفده مي كنند . 

انواع انتخاب دوره اي :

الف) انتخاب دوره اي فنوپيپي

ب  ) انتخاب دوره اي براي قدرت تركيب پذيري خصوصي

ج  ) انتخاب دوره اي براي قدرت تركيب پذيري عمومي

د   )  نتخاب دوره اي متقابل

  

سال اول ( جمعيت پايه ) : تعدادي گياه خودبارور مي شوند و در مرحلۀ بلوغ گياهان برتر از نظر صفت مورد نظر انتخاب مي شوند .

سال دوم ( بلوك تلاقي ) : بذور حاصل از خودباروري سال اول را كشت و تمام تلاقي هاي ممكن را در بين نتاج انجام مي دهيم .

سال سوم : بذور بلوك تلاقي را با هم مخلوط كرده ، كشت مي كنيم و گياهان برتر از نظر صفت مورد نظر خود را انتخاب مي كنيم .

سال چهارم : بذور حاصل از خود باروري سال سوم را كشت كرده و تمام تلاقي هاي ممكنه بين نتاج را انجام مي دهيم .

اين عمليات چندين بار تكرار مي شود تا زمانيكه به نتاج مورد نظر دست بيابيم .

 



تاريخ : جمعه بیست و نهم دی 1391 | 12:42 | نویسنده : صادق سالمی زاده |
  • مدیران خودرو
  • حقه